Nhà hát Thủ Thiêm 1500 tỷ: chúng ta bàn đã trúng?

Mấy hôm nay cư dân mạng bàn tán rất nhiều về việc “xây nhà hát giao hưởng nhạc vũ kịch 1.500 tỷ” Đa số các bạn đều phản đối việc xây nhà hát 1500 tỷ đồng.

Lý do đưa ra là “tại sao không xây trường học, tại sao không xây bệnh viện”, “tiền ấy để chống ngập”, “tiền ấy để làm đường, làm cầu”, “tiền ấy để lo cho người nghèo”…

Tất cả các lý do các bạn đưa ra đều hợp lý cả.

Thế nhưng có vẻ các bạn đang phản ứng thuần tuý theo cảm xúc và tình cảm cá nhân, mà thiếu đi lý trí, thiếu số liệu, thiếu bức tranh tổng thể để phân tích.

Chính phủ và TP Hồ Chí Minh đã chi bao nhiêu tiền để xây bệnh viện, xây trường học, làm đường, làm cầu, chống ngập, bảo vệ môi trường (chỉ riêng cho TP Hồ Chí Minh thôi) không thấy ai đưa ra để so sánh, phân tích và tham khảo.

Tôi xin đưa ra số liệu chi tiêu ngân sách năm 2018 của TP Hồ Chí Minh để các bạn tiện phân tích và suy ngẫm:

1. Tổng chi ngân sách: 86.865 tỷ đồng
2. Tổng chi đầu tư phát triển: 36.165 tỷ đồng
3. Chi thường xuyên: 37.672 tỷ đồng (Thành phố chi 16.800 tỷ, Quận huyện chi 20.562 tỷ)

Chi đầu tư phát triển là đầu tư kết cấu hạ tầng xã hội công cộng, trong đó bao gồm đường, cầu, cống, sân bay, bến cảng, trường học, bệnh viện, thoát nước chống ngập….

Các hạng mục chi thường xuyên lớn cấp thành phố năm 2018 như sau: giáo dục đào tạo, dạy nghề (2.859 tỷ), y tế (758 tỷ), giao thông vận tải (3.308 tỷ), bảo vệ môi trường (2.312 tỷ), vệ sinh môi trường (1.650 tỷ), trợ giá xe buýt (1.000 tỷ), thị chính – thoát nước (1.161 tỷ), chống ngập (917 tỷ), duy tu bảo dưỡng đường (833 tỷ), thể thao (362 tỷ), văn hoá thông tin (317 tỷ)…

Ngoài TP HCM, chính phủ cũng chi đầu tư phát triển cho TP Hồ Chí Minh xây trường học, bệnh viện, giao thông, cụ thể: bệnh viện Chợ Rẫy 2 và bệnh viện Hữu Nghị Việt – Nhật (7.000 tỷ), đại học quốc gia TP HCM (3.500 tỷ)… Đấy là chưa kể hơn 100.000 tỷ đồng làm 2 – 3 tuyến Metro.

Các con số trên nói nên điều gì?

Như vậy chi xây nhà hát nhạc vũ kịch TP HCM chỉ chiếm có 0,58% tổng chi ngân sách của TP Hồ Chí Minh trong có 3 năm thôi (giả thiết xây nhà hát mất 3 năm, mỗi năm 500 tỷ đồng), một con số rất nhỏ trong tổng số con số chi 86.865 tỷ đồng, so với những con số đã chi để xây trường học, bệnh viện, giao thông…

Mặt khác về văn hoá, năm 2018 TP Hồ Chí Minh chỉ chi vẻn vẹn có 317 tỷ đồng, chiếm 0,36% tổng chi ngân sách, một con số quá ít ỏi, quá nhỏ nhoi cho sinh hoạt tinh thần của một thành phố lớn nhất, giàu có nhất, là đầu tầu kinh tế của cả nước.

Các bạn thử tưởng tượng một gia đình thu nhập 1 tháng 20 triệu đồng mà họ chỉ chi cho giải trí của cả gia đình vợ chồng con cái vẻn vẹn có 56.000 đồng mỗi tháng (0,36%) cho xem tivi, nghe nhạc, nghe hát, xem kịch, đi chơi công viên, đọc sách… thì thấy cuộc sống nó đơn điệu, nghèo nàn về tinh thần như thế nào.

Như vậy vấn đề không phải là xây nhà hát hết 1.500 tỷ, mà là cần chi tiêu 86.865 tỷ kia thật hiệu quả, thật tiết kiệm, xây cái gì thì phải nhanh chóng đưa vào sử dụng hiệu quả, không kéo dài, không để cỏ mọc, không để đắp chiếu…

Tôi trộm nghĩ nếu đa số người dân Việt Nam đều nói “tôi không cần nhà hát giao hưởng nhạc vũ kịch”, thế thì liệu Việt Nam chúng ta có tồn tại tầng lớp tinh hoa, quí tộc hay không?

Nếu Việt Nam không có tầng lớp tinh hoa, quý tộc có hiểu biết và nếp sống văn minh như người dân các nước phát triển, thì ai sẽ là người dẫn dắt dân tộc Việt trở thành quốc gia giàu có, văn minh, sánh vai với các nước trong khu vực và trên thế giới?

Nếu cách đây hơn 100 năm, người Pháp cũng hỏi dân chúng Việt Nam có xây nhà hát lớn hay không thì chắc chắn bây giờ không có nhà hát lớn Hà Nội, nhà hát lớn Hồ Chí Minh, nhà hát lớn Hải Phòng để chúng ta tự hào.

Đỗ Cao Bảo